Sử dụng men vi sinh để cắt tảo vào ban đêm là một kỹ thuật hiệu quả nhằm kiểm soát mật độ các loại tảo độc (tảo lam, tảo giáp, tảo mắt) mà không gây sốc cho tôm như khi dùng hóa chất.
Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cách thực hiện dựa trên các nguồn tài liệu:
1. Thời điểm sử dụng
• Thời gian tốt nhất: Nên đánh men vi sinh vào buổi tối, khi nước mát, lý tưởng nhất là từ 21h đến 23h.
• Lý do: Vào ban đêm, vi khuẩn sẽ cạnh tranh oxy và dinh dưỡng trực tiếp với tảo. Khi tảo bị thiếu dưỡng chất và chịu tác động của vi khuẩn, chúng sẽ chết dần.
2. Lựa chọn chủng loại và liều lượng
• Chủng loại: Ưu tiên sử dụng các dòng vi khuẩn Bacillus nồng độ cao (như Bacillus subtilis, Bacillus licheniformis) vì chúng có khả năng tiết ra enzyme cellulase để phân hủy vách tế bào tảo.
• Liều lượng: Đối với trường hợp tảo dày, có thể sử dụng khoảng 113g vi sinh bột cho 1.000 m³ nước.
• Tần suất: Cần đánh liên tục trong 3 đêm để đạt hiệu quả triệt để và ổn định môi trường.
3. Quy trình thực hiện
• Hoạt hóa (nếu cần): Với các dòng men dạng bột thông thường, nên ủ với mật rỉ đường để “thức tỉnh” bào tử trước khi tạt nhằm tăng tốc độ tác động. Tuy nhiên, một số dòng vi sinh hoạt tính cao (như Bio Active) có thể pha nước tạt trực tiếp mà không cần ngâm ủ để tiết kiệm thời gian.
• Cách đánh: Hòa tan vi sinh với nước ao rồi tạt đều khắp mặt ao, đặc biệt là khu vực có nhiều tảo tập trung.
• Hỗ trợ bằng vôi: Có thể kết hợp bổ sung một nhịp vôi CaO (liều 15-20 ppm) kèm vôi CaCO3 (liều 30-40 ppm) trong 1-3 ngày để tăng hiệu quả cắt tảo.
4. Các lưu ý quan trọng để đảm bảo an toàn
• Tăng cường oxy: Đây là lưu ý quan trọng nhất. Quá trình vi khuẩn phân hủy tảo và bản thân sự hô hấp của tảo vào ban đêm tiêu thụ rất nhiều oxy. Vì vậy, cần chạy quạt nước và sục khí liên tục 24/24h để tránh tình trạng tôm bị nổi đầu do thiếu oxy hoặc ngộ độc khí H2S từ xác tảo tàn.
• Xử lý xác tảo: Sau khi tảo chết, xác tảo sẽ lắng xuống đáy ao tạo thành bùn hữu cơ. Bà con cần thực hiện xi phông đáy ao sạch sẽ để loại bỏ lượng chất thải này, tránh gây ô nhiễm nước và phát sinh khí độc.
• Không dùng chung với chất diệt khuẩn: Tuyệt đối không sử dụng men vi sinh cùng lúc với Chlorine, thuốc tím hay kháng sinh vì chúng sẽ tiêu diệt các lợi khuẩn vừa bón xuống.
Ngoài phương pháp dùng vi khuẩn Bacillus, bà con cũng có thể sử dụng EM tỏi (khoảng 20 lít cho 1.000 m³) tạt vào chiều tối để hỗ trợ xử lý tảo độc và tăng đề kháng cho tôm.
© Việt Linh [N] biên soạn 2026
