I. Vai trò quan trọng của Vitamin C (Acid Ascorbic)
Tôm và các loài giáp xác không có khả năng tự tổng hợp Vitamin C do thiếu enzyme L-gulono-lactone oxidase. Do đó, việc bổ sung Vitamin C từ bên ngoài là thiết yếu (nguồn chính là từ thức ăn).
- Tăng cường Miễn dịch & Giảm Stress:
- Giúp tôm tăng cường sức đề kháng, chống chọi tốt hơn trước các tác động bất lợi của môi trường (như thay đổi thời tiết, chuyển mùa, sốc nhiệt, mật độ nuôi cao).
- Là chất kháng oxy hóa mạnh, bảo vệ tế bào miễn dịch (bạch cầu trung tính, đại thực bào) và giảm tác hại của các gốc tự do.
- Hạn chế tác động độc hại của amoniac và nitrit trong hệ thống nuôi thâm canh.
- Tham gia Cấu trúc Cơ thể:
- Rất cần thiết trong quá trình tổng hợp chất collagen và sụn (cartilage).
- Hỗ trợ tái tạo vết thương, giúp quá trình phục hồi của tôm nhanh hơn.
- Hỗ trợ Hấp thu và Chuyển hóa:
- Hỗ trợ hấp thu sắt, giúp ngăn ngừa hiện tượng thiếu máu.
- Kích thích tôm thèm ăn, giúp tôm hấp thu tốt thức ăn, giảm hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR).
II. Biểu Hiện Tôm Thiếu Vitamin C
Khi tôm bị thiếu Vitamin C, có thể xuất hiện các triệu chứng bệnh lý nghiêm trọng, bao gồm:
- Bệnh chết đen: Màu sắc cơ thể chuyển sang màu đen tối, đặc biệt là các vùng cơ dưới lớp vỏ kitin ở mặt lưng, phần bụng, chân bơi, chân bò và mang tôm có các vệt đen.
- Giảm tỷ lệ sống của ấu trùng, tăng thời gian biến thái.
- Giảm ăn, yếu, hoạt động kém, khả năng chịu sốc và mẫn cảm với mầm bệnh thứ cấp giảm.
- Khả năng tái tạo vết thương giảm, phục hồi chậm.
III. Cách Sử Dụng Và Liều Lượng Bổ Sung
Vitamin C trong thức ăn công nghiệp dễ bị thất thoát do quá trình chế biến, bảo quản và nhiệt độ môi trường, vì vậy cần bổ sung thêm.
| Phương Pháp Bổ Sung | Mô Tả và Liều Lượng Tham Khảo |
| Trộn vào Thức ăn | Hòa tan sản phẩm Vitamin C vào nước sạch (có thể dùng thêm chất kết dính) rồi trộn đều vào thức ăn. |
| Liều phòng ngừa thông thường: 3 – 6 g/kg thức ăn (bổ sung định kỳ 2 – 3 ngày/lần hoặc 3 – 5 lần/tháng). | |
| Giai đoạn ương tôm/cần tăng cường: 5 – 10 g/kg thức ăn, ngày 1 lần. | |
| Khi tôm bị bệnh (ví dụ: đứt khúc ruột, cần điều trị): Tăng liều lượng và bổ sung liên tục trong 5 – 7 ngày. | |
| Tạt xuống Ao | Hòa tan Vitamin C vào nước rồi tạt đều khắp ao. |
| Liều lượng tham khảo: $0.5 – 1 kg/1,000 m^3 nước. | |
| Thời Điểm Bổ Sung | Cần bổ sung từ khi thả giống đến khi thu hoạch. Đặc biệt chú trọng bổ sung vào các giai đoạn stress, chuyển mùa (từ xuân sang hè, thu sang đông) hoặc mùa lạnh. |
IV. Lưu Ý Khi Sử Dụng
Lựa chọn sản phẩm: Nên chọn mua sản phẩm Vitamin C từ các công ty uy tín để đảm bảo chất lượng và hàm lượng. Có thể sử dụng các dạng ổn định như Vitamin C bọc vi nang để hạn chế hao hụt khi trộn vào thức ăn.
Tăng cường sức đề kháng: Nên bổ sung Vitamin C cùng với men tiêu hóa hoặc thuốc bổ để tăng cường sức đề kháng trước khi sử dụng kháng sinh để điều trị bệnh.
Tránh dùng chung với kháng sinh: Không nên sử dụng Vitamin C cùng lúc với một số loại kháng sinh điều trị bệnh như ampicilin hay amoxycilin vì các loại kháng sinh này không bền khi ở cùng Vitamin C, dễ làm giảm hiệu quả điều trị.
© Việt Linh [G] biên soạn
